ਤਾਜਾ ਖਬਰਾਂ
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬੀਤੇ ਸਾਲ (2025) ਦੌਰਾਨ ਮਾਨਸੂਨ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਆਈ ਭਿਆਨਕ ਹੜ੍ਹ ਦੀ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਹੁਣ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣੇਗੀ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨਲ ਰਿਸਰਚ ਐਂਡ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ (NCERT) ਵੱਲੋਂ 9ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ (Social Science) ਦੇ ਸਿਲੇਬਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਫੇਰਬਦਲ ਕਰਦਿਆਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇਸ ਕੁਦਰਤੀ ਕਹਿਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ 'ਕੇਸ ਸਟੱਡੀ' ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਆਈ ਨਵੀਂ ਪੁਸਤਕ 'Understanding Society: India and Beyond Grade 9 Part 1' ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਬਾਹੀ ਦਾ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਬਿਓਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਕਿਤਾਬੀ ਗਿਆਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਅਸਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਸਮਝ ਸਕਣ।
ਨਵੀਂ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ ਦੇ ਤਹਿਤ ਇਸ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਆਫ਼ਤਾਂ ਵਾਲੇ ਅਧਿਆਇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ 'ਵਰਕਸ਼ੀਟ ਮਾਡਲ' ਵਜੋਂ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਨੋਰਥ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅੰਦਰ ਖੋਜ ਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਰੂਪ-ਰੇਖਾ ਮੁਤਾਬਕ, ਬੱਚੇ ਆਪਣੇ ਨਿੱਜੀ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ, ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੰਚਾਰ ਸਾਧਨਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਇਸ ਹੜ੍ਹ ਬਾਰੇ ਵਾਧੂ ਤੱਥ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨਗੇ ਅਤੇ ਖ਼ੁਦ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਪੋਰਟ ਤਿਆਰ ਕਰਨਗੇ।
ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਲ 2025 ਦੀਆਂ ਮਾਨਸੂਨੀ ਨ੍ਹੇਰੀਆਂ-ਬਾਰਿਸ਼ਾਂ ਕਾਰਨ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦਰਿਆਵਾਂ—ਸਤਲੁਜ, ਬਿਆਸ ਅਤੇ ਰਾਵੀ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਸਮਰੱਥਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਸੂਬੇ ਦੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮਾਰ ਹੇਠ ਆ ਗਏ। ਹੜ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਸ ਤਾਂਡਵ ਨੇ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੋਗ ਜ਼ਮੀਨਾਂ, ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਕਾਲੋਨੀਆਂ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਹਿਸ-ਨਹਿਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਚਿੱਤਰਣ ਇਸ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਕੇਸ ਸਟੱਡੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਆਫ਼ਤ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਮਾਲੀ (ਆਰਥਿਕ) ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਭਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ:
ਵੱਡਾ ਉਜਾੜਾ: ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਘਰ ਹੜ੍ਹ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਏ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੇਘਰ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਏ ਗਏ ਰਾਹਤ ਕੈਂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਨ ਕੱਟਣੇ ਪਏ।
ਫ਼ਸਲਾਂ ਦੀ ਬਰਬਾਦੀ: ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਏਕੜ ਉਪਜਾਊ ਜ਼ਮੀਨ ਜਲ-ਥਲ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਮੁੱਖ ਫ਼ਸਲ ਝੋਨੇ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਸਹਾਇਕ ਫ਼ਸਲਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਰਬਾਦ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਜਿਸ ਨੇ ਕਿਸਾਨੀ ਦੀ ਲੱਕ ਤੋੜ ਦਿੱਤੀ।
ਪਸ਼ੂ ਧਨ ਅਤੇ ਡੇਅਰੀ ਸੈਕਟਰ ਨੂੰ ਢਾਹ: ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪਾਣੀ ਦਾ ਵਹਾਅ ਇੰਨਾ ਤੇਜ਼ ਸੀ ਕਿ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਗਾਵਾਂ, ਮੱਝਾਂ ਅਤੇ ਪੋਲਟਰੀ ਫਾਰਮਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁਰਗੀਆਂ ਮੌਤ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਜਾ ਪਈਆਂ ਜਾਂ ਮਹਾਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਬਿਮਾਰ ਹੋ ਗਈਆਂ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਸਰਹੱਦੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਾੜ, ਸੜਕੀ ਨੈੱਟਵਰਕ, ਪੁਲ ਅਤੇ ਕਈ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੇ ਜਨਤਕ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨੇ ਜਾਣ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਵੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਸਨਮੁੱਖ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਅਜਿਹੇ ਸੰਕਟਾਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਬਣ ਸਕੇ।
Get all latest content delivered to your email a few times a month.